Please wait while loading pictures Een beetje geduld a.u.b.: beelden worden geladen
Please wait while loading pictures Een beetje geduld a.u.b.: beelden worden geladen
PIANO TUNING (NL)
Werking van de vleugelmechaniek (NL)
MECHANISM OF A GRAND PIANO (SCHIMMEL)
WERKING VAN DE VLEUGELMECHANIEK
De afbeelding toont een doorsnede van het mechaniek op het klavierraam. Het dempermechaniek dat zich in de vleugel bevindt is niet afgebeeld en wordt niet behandeld.
De onderdelen op het klavierraam kunnen we in 3 groepen onderverdelen: 1) toets 2) onderhamer 3) (boven)hamer.1) toets
Het voorste gedeelte van de toets is voorzien van toetsbeleg (ivoor of kunststof). Helemaal achterop de toets is een met vilt belegde uitsparing (toetskussen genaamd), daar waar de toets de demperlepel optilt. Eveneens achterop de toets vinden we de vanger [24]. Tevens vinden we een verstelbare messing knop, de piloot [26]. Deze brengt de onderhamer omhoog. De toets balanceert op de balansstift [27], en aan de voorkant valt de toets in
de voordrukstift [29]. Drukken we de toets in, dan wordt deze gestopt door de voordrukmoes [30], een vilten ring die op de stift is geschoven en op het raam ligt.De onderhamer bestaat uit 3 houten onderdelen:
onderhamerwip [18]
opstoter [10 en 12]
repetitiebrug [16]
De wip is het basiselement van de onderhamer. De wip scharniert aan de achterzijde om het onderhamerkapsel [21], dat op zijn beurt met een schroef aan de onderhamerlijst bevestigd is.
Aan de voorzijde van de wip scharniert de opstoter, een L-vormig houtje dat de (boven)hamer via de roulet [3] naar boven drukt. De korte kant van de opstoter, de laars [10], wordt tijdens de beweging van de wip echter tegengehouden door het afvaldopje [9]
waardoor de lange zijde van de opstoter onder de roulet vandaan gehaald wordt, net voordat de hamer de snaar raakt.
Het derde houten element van de onderhamer is de onderhamerbrug, ook wel repetitiebrug genoemd. In de brug zit een uitsparing, waartussen de opstoter recht onder de roulet zit. In ruststand rust de (boven)hamer via de roulet op de brug.
In de onderhamer zit de zgn. repetitieveer [14]. In de afbeelding wordt apart de opstoterveer [13] genoemd, maar in wezen is dit de 2de tak van dezelfde veer. De repetitieveer heeft dus 2 functies: het op spanning houden van de repetitiebrug en het terughalen en terughouden van de opstoter.3) (boven)hamer
De met vilt omspannen hamerkop [1] raakt de snaar en wordt na aanslag door de vanger bij de staart gevangen. De hamersteel [2] scharniert om het kapsel [7] dat met een schroef op de hamerlijst [8] is bevestigd. Niet ver van het kapsel, zit de roulet [3], een rond opzetstukje van leer en vilt, de verbinding met de onderhamer.
Werking mechaniek
Wat gebeurt er als u een toets indrukt?
De eerste gang van de hamer is een gecontroleerde gang. De toets drukt de onderhamer omhoog, en de brug/opstoter drukt de (boven)hamer omhoog. Als de toets bijna beneden is, en de hamer bijna de snaar raakt wijkt de opstoter onder de roulet vandaan.
Dit wordt ook wel de 'uitlozing' genoemd. Hierdoor is de gang van de hamer niet meer gecontroleerd, maar vrij. Door de veerkracht van de hamerkop wordt de hamer direkt na de aanslag teruggekaatst en opgevangen door de vanger.
Indien u de toets slechts enkele millimeters loslaat, zal de vanger de hamerkop loslaten. De brug die onder spanning staat vanwege de repetitieveer, zal iets omhoog komen (dat kan nu, de hamer is vrij) en tegelijk daarmee wordt de opstoter onder de
roulet getrokken, ook door dezelfde repetitieveer. Hiermee zijn we klaar voor een volgende aanslag, terwijl de toets nog lang niet volledig omhooggekomen is.
Deze tekst is een fragment uit mijn artikel in PIANOBULLETIN ©1994:
Onderhoud en afregelen vleugelmechaniek Go to: GRAND PIANO SUPPORT -TIPS(<click) © Harry KOOPMAN
Adres: Harry Koopman Baansingel 146, NL- 1813 Alkmaar Tel+31 725401611 <harry.koopman@wolmail.nl> http://members.tripodnet.nl/hkoopman/ Publication about the history of the piano: Pascale VANDERVELLEN: PIANOS. (Illustr. / ENG, NL, FR version) MIM &Mardaga, Brussels, 2000, 24 pp. (Available at the Music Instruments Museum, Brussels)
E-mail: MusicAnd(< click) to INSTRUMENTS-index
MAIN PAGE
All rights©MusicAnd P.Timmermans This page belongs to: http://www.multimania.com/musicand
